◄███▓▒░░ -[ Xatirələr durağı ]- ░░▒▓███►

 اوشاق لاریمیز و آذربایجان ناغیل لاری

 حسین واحدی

هامیمیزین اوشاق لیغیندا، ناغیل خاطیره لری واردیر و بؤیوك اولدوغوموزدادا او گون لری خاطیرلایاندا گؤزل دویغوسال آن لار (لحظه لر) یاشادیریق. او دؤوراندان الوان خاطیره لریمیز قالیر و بو خاطیره لرده او زامانین ناغیل لاریندان آلینیب دیر. عیبرتلی و فایدالی ناغیل لاریمیز ایندیده قولاق لاریمیزدا سسلنمكده دیر. آمما ایندیكی اوشاق لار بئلنچی ناغیل لاردان اوزاق قالیبلار.

آتا- آنالاریمیزدان اوشاق لیق لاریندان سوروشاندا، او زامانین تندیر داملاریندان، كورسو باشیندان و ناغیل سؤیله مه لریندن دئیه جكلر و او گون لردن سؤز آچماق دا، اونلارا یاخشی لحظه لر یارادیر.

چئشیتلی ائشیتملی آذربایجان ناغیل لاری، گئتدیكجه اونودولوب گئتمكده دیر و نسیلدن نسیله گلن او عیبرتلی ناغیل لار كولتوروموزون بیر بؤلومو اولاراق، اونودولوب گئدیرسه كولتوروموزده آرادان گئده جك دیر. ایندینین اوشاق لاری باتی (غرب) اؤلكه لرین ناغیل لارینین بیر- بیر آدلارین ساییب قهرمان لارین دئییرلر و بو ایش گئتدیكجه اوشاق لا اؤز كولتورونون آراسیندا آرا آچیب اؤزگه كولتورونه یاخینلیق دویغوسونو یاراداجاق دیر.

قاباقجالار عاییله نین بؤیوك آتا یوخسا آناسی، اوشاق لاری بیر یئره ییغیب اونلارا ناغیل سؤیله ردیلر. اوشاق ایسه او ناغیل لاردا اؤزونو ناغیلین قهرمان لارینین یئرینه قویوب درین بیر خییالا جوماردی. آنجاق بو ناغیل لار اؤزوموزون ایدیلر و قهرمان لاریدا بیزیم قهرمان لارییدیلار. زیرناچی ناغیلی، پیس پیسه لی پوسته خانیم، قوردون ناغیلی، گؤزل فاتما ایله ساری اینك، تولكو ایله قارغا، یالانچی چوبان، ... و مین لرجه بئله گؤزل ایله ائشیتملی ناغیل لاریمیز اؤز یئرلرین، بیزیم كولتوروموز ایله غریبه اولان و ساواشجیل باتی ناغیل لارینا وئریرلر.

تلویزیون ایله رادیودادا بو ناغیل لار اؤز یئرلرین ایتیریب لر و یئرلرینه یابانجی اؤلكه لرین كارتون لارین گونو گوندن داها چوخ یاییرلار. اوستانی شبكه لر بو قونودا اؤنملی رول اویناییرلار و آنا دیلیمیزده اولان ناغیل لارین كارتون لارین توركجه ده دوزلدیب اوشاق لاریمیزا گؤسترمكده كئچمیشدن قالان گؤزل ناغیل لاریمیزیدا دیری ساخلایا بیله جكلر.

آتا- آنالار ایسه بو ناغیل لار ایله تانیش اولوب اونلاری گله جك نسیل لره تاپشیرمالیدیرلار. بونلارین یانیندا اوشاق لار باخچالاری ( مهد كودك لری) داها مهم نقش ایفا ائدیرلر. اوشاقلارین چوخو اوشاق واختی بو یئره گئدیرلر و اورادا رسمی دیلیمیزین یانیندا اوشاق لارین آنا دیللرینین دیری قالماسی و كئچمیشدن قالان كولتوروموزو دیری ساخلامالیدیرلار و فایدالی و تجروبه لی آذربایجان ناغیل لارین سؤیله مكله گله جك نسیل لره بؤیوك قوللوق ائده بیلرلر.

ناغیل لاردا ایسلامی و ایرانی (هر بولگه ده اؤز دیل لرییله) كولتوروموزه یئر آییریب بو روحیه نی اوشاق لارا وئرمه لییك. ناغیل عؤمور وار كن اوشاغین ذهنینده قالیر و اوشاق اؤزون او ناغیل لار ایچینده یاشادیر. چوخلو اوشاق لار نصیحتدن قاچارلار و بونا گؤره چوخلو سؤزلری ائله بو ناغیل لارلا اوشاق لارا دئیه بیله ریك و اوشاغا نصیحتیده ناغیل عونوانیندا چاتدیرا بیله ریك.

<!-- این نشانه را در عنوان یا درست قبل از نشانه نزدیک متن قرار دهید -->
<script type="text/javascript" src="https://apis.google.com/js/plusone.js">
  {parsetags: 'explicit'}
</script>

<!-- این نشانه را در جایی قرار دهید که می خواهید دکمه 1+ را اجرا کنید -->
<g:plusone annotation="inline" width="300"></g:plusone>


<!-- این اجرای تماس را هر جا مناسب است قرار دهید -->
<script type="text/javascript">gapi.plusone.go();</script>

آذربایجاندا اوشاق کیتابلارینین اسکی نووع لاریندان

یازان: رضا همراز

تورک لرده خصوصی ایله آذربایجاندا اوشاق ادبیاتینا ان اسکی زامانلاردان حورمت بسله نیلمیشدیر . سوزلریمیزه اورنگ کاشغارلی محمودون دیوان لغات ترک اثری دیر کی اوندا اوشاق ادبیاتیمیزین آیاق یئرلرین آیدین جا گورمک مومکون و اولاسی دیر . داها سونرالار دا ائله بو ایشین داوامی اولموشدور . آنجاق چاپ مسئله سی راحات لاشدیقدا ؛ کیتابلارین دا سایی سی گونو- گوندن آرتمیشدیر . بو چاپ لارین آرتماسی ایله یاناشی اوشاق کیتابلارین دا سایی آستاجا یوخاری گئتمیشدیر . الده اولان نصاب کیتابلارینین بیر چوخ حیصصه سی چوخ گومان کی اوشاقلاریمیزا ساده جه باشقا دیل لری ا ویره تمک مقصدی ایله یازی یا آلینمشلار . بیلیریک کی بیر دیلی باشقاسینا اویره تمه ده نصاب فورماسینین گوزل رولو اولا بیلر . نصاب لار اولا بیلر تورکجه – فارسجا ؛ فارسجا - تورکجه ؛ تورکجه- عربجه ؛ عربجه فارسجا ؛ روسجا – فارسجا و... اولسونلار . بو یازی ایله برابر آشاغیدا سکیزاوشاق کیتابین سیزلره تانیتدیرماق ایسته ردیم .

عزیز آنام

یازان: حسین واحدی

آنام چوخ سئویر منی، من ایسه آنامی. او، «بالا جاندیر، آتا- آنا اولمایینجا بیلمه یه جكسینیز بونون آنلامین.»- دئییر. نه ­یسه، بونو بیلم، یوخسا بیلمه یم، منیم سئوگیمی، آنامین اوره ییندن آزالدا بیلمه یه جك!

 آنام هر گون، منى یوخلار. منی ایش ائوینه گئتمك اوچون یولا سالار. باشقا آنالارا تاى، دالیمجا دا، دوعا ائدر. آنالار یورولمایان بیر موجوددورلار. اونلار، هئچ زامان اوشاقلارا محبت ائتمك دن داریخمازلار. اوركلرین سیندیران زامان ایسه، بیزی اونوتماییب، تئزجه، آللاها: «آللاهیم من اوشاغیمی باغیشلادیم، سنده باغیشلا، نه اولار؟»-دئییرلر!

 آنامین باخیشلاری دا منه گوج وئریر. ائودن ائشیگه چیخاندا، اؤنجه گؤزلرینه باخیرام. منه باخسا سئوینه-سئوینه ائشیگه گئدرم. آنام ایسه منیم باخیشمی گؤزله ییر. ائله بیل او دا، اوغلوم ائودن چیخاندا منه باخسین ایسته ییر. آنا قایغیسی، قورتولماز قایغی دیر. آنام، هر زامان منی باش اوجا گؤرمك ایسته ییر. او، من گلنده، فخر له، «اوغلوم-دور گلیر»-دئییر. منیم دیلیمی بئله، تكجه آنام بیلیر!

آنامین توكلر‌ی ندن بئله آغارماقدادیر؟ بیلمه ییرم! دایماً نامازیمدا تانریدان اونا بركتلی ایله اوزون عؤمور ایسته ییرم. آللاهیم عؤمرومو ایسته میرم، آل، آناما وئر. آنام یاشاسا محبت یاشایاجاقدیر. محبت یاشاسین ایسته ییرم.

 بیلمیرم ندن، هامی چالیشیر دوز ایش گؤرمك له جنته گئتسین. بیلمه ییرلر، جنت آنانین آیاغی آلتیندادیر ...

 آناجان! سنى چوخ سئویرم.

Nizami Gəncəvinin söz inciləri

Öylə bir ixtiyar olsaydı məndə,
Qoymazdım bəndəyə möhtac bir bəndə.

Pis fikrə düşərsə yaxşı bir insan,
Özünə yamanlıq edər hər zaman.

Şüşə qəlbə gəl sən vurma daş, kəsək,
Qırılsa çətindir onu düzəltmək!

İnsafla yaşayan mərddir, kişidir,
Kimsəni sevməmək namərd işidir!

Çox da acıqlanma, bərk savaş olar,
Torpaq bərkidikcə, dönüb daş olar.

Dünyaya fateh olmaz, zülümkarlıq, rəzalət,
Yer üzünün fatehi, ədalətdir, ədalət!

Dünyanın işini yaxşı düşün sən,
Nə əksən onu da sən biçəcəksən,
Yaxşı işdə görsən, pis işdə inan,
Unutmaz onları bu qoca dövran!

Yaxşılar cilovu verməzlər pisə,
Satmazlar, dostları yada, nakəsə.

Bir olsa yoldaşın, dostun əməli,
Daşdan su çıxarar onların əli.
Nifaq olan yerdə fəlakət də var,
Səadət günəşi birlikdən doğar.

Hünərli dünyada təxtü-tac alar,
Alçalmaz heç zaman, başı ucalar!

Ağac əkən zaman elə yerdə ək,
Ki, yəqin biləsən o bar verəcək.

Torpağa mərhəmət xeyirdir inan,
Lütf etsən gül verər, zülm etsən tikan!

Dahi Tolstoydan 10 qızıl məsləhət

1. Tez qalx. Məsələn, saat 5-də. 2. Tez yat. Məsələn, saat 21.00-da. 3. Az ye. Şirniyyatdan uzaq dur. 4. Ev işlərini bacardıqca özün et. Başqalarına elətdirmə. 5. Məqsədlərini böl. Məsələn, bir həyati məqsədin olsun. Amma bunun bəs etməyəcəyini bil və həyatda nail olmaq istədiklərinə dair ayrı-ayrı balaca hədəflərin olsun. Gələn ilin, gələn ayın, gələn həftənin və sabahkı günün hədəflərini ayrı-ayrı, dəqiq şəkildə müəyyənləşdir. Hətta bir saat, bir dəqiqə sonranın planını müəyyən et. Qulağında sırğa olsun: Böyük məqsədlərə gedən yol, kiçik məqsədlərdən başlayır. 6. Qadınlardan uzaq dur. 7. Çox işləyərək ehtirasını öldür. 8. Yaxşı adam ol, amma başqalarının bunu bilməsinə icazə vermə. 9. Gücünün yetdiyindən daha az xərclə. 10. İndikindən on dəfə varlı olsan da, qətiyyən həyat tərzini dəyişmə... Yeninefes.ge

اینسان اوغلو، ائشیدیرسنمى؟

یازان: حسین واحدى

اى اینسان اوغلو، نه ائدیرسن، نه یى دوشونورسن؟ نه یى کیمه وئرمک ایسته ییرسن؟ نه یى کیمدن آلیرسان؟ اؤزونه دؤن، اینسان اول! اینسان یاشا! آدینى اینسان قویوبسان، باریشى ایسه یالنیز کاغیذ اوسته یازیرسان!

 بورا فلسطین دیر، گؤزل بیر اؤلکه، باریش ایسته ییر، اینسان اوغلو گؤروسنمى؟ بورا ایسه قاراباغ دیر. جننتین بیر بوجاغى. یئنیدن چیچکلنمک ایسته ییر. اؤز وارلیغى آذربایجان لا، بیرگه یاشاماق ایسته ییر، اینسان اوغلو سورگون لرى گؤرورسنمى؟  کؤرپه لرى، یاشلى لارى، قادین لارى،گؤرورسنمى؟

بورا عیراق دیر، بورا، افغانستان، بورا کئشمیر، بورا آفریقا، بورا اورتا دوغو، بورا دونیا دیر. اینسان لار باریش ایچینده یاشاماق ایسته ییرلر. اینسان اوغلو آنلاییرسانمى؟

گنج اوغلانین آتاسینا سوال‌لاری..

کؤچورن: حسین واحدى

اوغلان: آتا، دونیادا اینسانی یاشا‌دان ان بؤیوک ایستک ندیر؟

آتا: اؤولادلاری‌نین ساغ‌لیغینی گؤروب، خوشبخت‌لیک‌لرینه سئوینمک.

اوغلان: بس اؤولادی اولمایان‌لاری حیاتدا یاشا‌دان ان بؤیوک ایستک ندیر؟

آتا: بیلیرسن، اوغلوم، حیاتدا اینسانی یاشا‌دان هر هانسی بیر هیسس‌لردیر. بون‌لار دا شرایطه اویغون اولا‌راق دییشیر. کیمی ائولادینا گؤره یاشاییر، کیمی وار-دؤولته گؤره، کیمسه ده هئچ یاشادیغینی بئله آنلامیر، ساده‌جه حیات یول‌لاریندا سورونور.

اوغلان:آتا دئمه‌لی اینسان نیه گؤره‌سه یاشاییر؟

آتا: بلی اوغلوم، اینسانی حیاتدا یاشا‌دان هر هانسی بیر قوه اولما‌لی‌دیر کی، حیات یول‌لارین‌داکی بوزلو یول‌لاردا بودره‌ییب ییخیلان زامان آیاغا دورماغا مجبور ائدن قوه کمکه گلسین.

اوغلان:بیردن اینسانی حیاتا باغلایان همین قوه اینسانی ترک ائتسه نئجه؟

آتا: باخ اوندا اوغلوم اصل عذاب باشلاییر. نه اوچون یاشادیغینی آنلامیرسان، ساده‌جه وئریلن عؤمورو بیرتهر یاشاماغا چالیشیرسان. اما بو بئله اوزون چکمیر. ایللر اینسانا ان گوج‌لو درمان اولور. یئنی‌دن صیفیردان باشلاییرسان. او خوشبخت آنلارینی یئنی‌دن گئری قایتاراجاغینی اؤزونه سؤز وئریرسن. بزن مومکون اولور، بعضنسه یوخ...

اوغلان: آتا، حیاتدا مومکون اولمایانی مومکون ائتمک مومکوندورمو؟

آتا: اللهین سنه بخش ائتدیگی حیات سنین اؤز علینده‌دیر. ایستییرسن اونو دوزگون یؤنلدیریب ساوادلی بیر شخص اول، اینسان‌لارا خئییر وئر، و یاخود قاتی بیر جانی اولوب حتی والیدئیین‌لری‌نین ده قاتیلینه چئوریل.

اوغلان: آتا، بیر گون گؤزونو آچیب یانیندا اؤلموش وضعیتده اوزاندیغیمی گؤرسن نه هیسس‌لر کئچیررسن ؟

آتا: او نه سؤزدور دانیشیرسان، اوغلوم؟ سنین حیاتین هله قارشیدا‌دیر. سن هله جاوانسان یاشاییب یاخشی ایله پیسی آییرد ائتمه‌لیسن. پیس دوشونجه‌لی اینسان‌لار آراسینا دوشرکن اونلار کیمی پیس اولمایاسان، عکسینه اونلاری یاخشی یولا سؤوق ائده بیله‌سن.

اوغلان: آتا پیسله یاخشی‌نین فرقی نده‌دیر؟ نیه هر زامان نیه‌سه یاخشی، نیه‌سه ده پیس دئییرلر؟

آتا: اوغلوم، هر هانسی بیر حادثه‌نین و اینسانین پیس و یاخود یاخشی آدلاندیریلماسی هر کسین حیاتی درک ائتمه‌سین‌دن آسی‌لی‌دیر. بزن بیرینه یاخشی هیسس‌لر بخش ائدن حادثه‌لر دیگرینه نیفرتینه سبب اولور. بزنسه ده عکسینه...

اوغلان: آتا حیات نه دئمک‌دیر؟

آتا: اینسان حیاتی بیر زنجیره بنزییر. هر حرکت بیر هالقا،هر اویغونلوق ایسه باغلانتییا سبب اولور. زنجیر هالقا‌لاری بیر بیرینه باغلا‌راق اوزانیر. بزن هالقا‌لاردان بیری بالاجا، بزنسه دیگری نیسبتن بؤیوک اولور. هالقا کیمی بیر-بیرینه بنزه‌سه ده آزجا دا اولسا فرقی هیسس اولونور. عؤمور صحیفه‌لری ده بو جوردور. بزن سئوینج ایچینده اولوب فرح دویورسان، بزن ده سیخینتی ایچینده اولوب بیر کونجه قیسیلیرسان.یئنه ده گوج تاپیب آیاغا قالخیرسان، اما سونرا یئنه ده فیکیر اوممانینا قرق اولورسان.